Hãy để cột được đỡ đủ “nặng”

Trong các bài viết trước, chúng ta đã đề cập đến lỗi thiết kế khi cột phải chống một thứ gì đó quá nặng. Lần này, chúng ta sẽ bàn về lỗi ngược lại, đó là cho cột đỡ một thứ gì đó quá nhẹ, hoặc tệ nhất là không đỡ thứ gì cả.

Nếu bạn đọc đã xem qua bài viết Vì sao chân cột cổ điển lại phình ra?, chúng ta đều hiểu rằng cột được các nhà thiết kế cổ đại tạo hình dựa trên cảm giác về tải trọng trên nó, ngụ ý ở các chi tiết Echinus và Torus đầu cột và chân cột.

Khi hiểu logic đó, dễ dàng nhận ra ngay điểm khó hiểu nếu cột được gắn lửng lơ vào giữa mặt đứng, hay sử dụng phào hoặc phân vị sàn, mi cửa như một nét kết thúc thay cho sức nặng của kết cấu. Các chi tiết bỗng trở nên không thuận mắt vì bộ khung dường như bị khiếm khuyết. Tổng thể chung tạo ra cảm giác băn khoăn nhiều hơn là thú vị.

Vì thế, khi thực hành thiết kế kiến trúc cổ điển, cần chú ý về cảm giác chịu lực của cột. Cho dù kết cấu không yêu cầu điều đó, chúng ta vẫn hoàn toàn có thể sử dụng các tấm ốp, bọc, kỹ thuật xây trát để tạo ra sức nặng giả về thị giác, khiến cột không bị lung lay trên mặt đứng.

Nếu có thiết kế trần thạch cao, đừng lo lắng về việc lộ dầm mà làm tạo hình một bản phẳng lì dưới đáy. Dầm sẽ làm cấu trúc chung trông cứng cáp và đẹp mắt hơn. Làm trần thạch cao cách mặt dưới của dầm tối thiểu một khoảng đủ để nhận ra đó là cái dầm.

Bài viết Thiết kế đầu hồi cổ điển cho cửa sổ cũng đề cập một ví dụ thực hành rất tương tự khi pediment không đặt trên dầm, hoặc nóc cửa không tạo hình dầm, khiến cấu trúc trông có vẻ cụt và không chắc chắn, bạn đọc có thể xem lại để tham khảo.

Trong trường hợp bị hạn chế về chiều cao hoặc cần khoảng không trần ở giữa để làm các hệ thống kỹ thuật, hãy đảm bảo chí ít là tạo hình dầm vẫn được giữ ở các biên.